کشف اولین قمر فراخورشیدی احتمالی در خارج از منظومه شمسی

تیمی بین‌المللی از محققان شواهدی از یک جرم شبه‌قمر را کشف کرده‌اند که برای اولین بار چنین شیئی در خارج از منظومه شمسی شناسایی می‌شود. این کشف در سیستمی ۷۳ سال نوری دورتر، در اطراف کوتوله قهوه‌ای CD-35 2722 B صورت گرفته است. با وجود کشف بیش از ۶۰۰۰ سیاره فراخورشیدی تا به امروز، شواهد قطعی از وجود قمرها در دیگر سامانه‌های سیاره‌ای وجود نداشت. کوتوله قهوه‌ای CD-35 2722 B جرمی با جرم تقریبی ۳۷ برابر مشتری است که به دور ستاره CD-35 2722 می‌چرخد. این تیم تحقیقاتی CD-35 2722 B را طی ۲۳ شب بین اکتبر ۲۰۲۳ و فوریه ۲۰۲۶ با استفاده از طیف‌نگار فروسرخ CRIRES+ تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا مشاهده کردند.

این کشف می‌تواند به شناسایی مسیرهای جدید در نظریه‌های آینده شکل‌گیری سیارات و مکانیک سماوی کمک کند.

محققان با استفاده از روش داپلر، لرزش‌های CD-35 2722 B را که ناشی از کشش گرانشی یک جرم سماوی دیگر در نزدیکی آن است، ثبت کردند. این روش که در سال ۱۹۹۵ برای کشف اولین سیاره فراخورشیدی نیز به کار رفت، تغییرات سرعت شعاعی را در طیف یک جرم سماوی اندازه‌گیری می‌کند تا جرم، دوره مداری و خروج از مرکز مداری یک سیاره فراخورشیدی را تخمین بزند. تحلیل‌ها که ماه گذشته در Nature منتشر شد، سیگنالی قوی از وجود یک قمر بزرگ با دوره مداری تقریباً ۱۷۰ روز و جرمی حداقل ۰.۹ برابر مشتری را نشان داد. این جرم حدود ۲.۵ درصد از جرم کوتوله قهوه‌ای میزبان خود را تشکیل می‌دهد که نسبت جرمی بسیار بالاتری در مقایسه با قمرهای منظومه شمسی ما دارد. برای مثال، نسبت جرمی زمین و ماه حدود ۱.۲ درصد است. محققان همچنین عوامل دیگر مانند خطاهای ناشی از حرکت مداری زمین و چرخش کوتوله قهوه‌ای را بررسی کرده و تأیید کردند که مدار این قمر در محدوده پایداری فیزیکی قرار دارد. هنوز مشخص نیست که آیا این جرم باید قمر نامیده شود یا خیر، زیرا تعریف رسمی برای قمرهای فراخورشیدی وجود ندارد و محققان از اصطلاح "فرا-ماهواره" استفاده می‌کنند. با این حال، این کشف گامی مهم در جهت ایجاد یک شناسایی قطعی است. محققان معتقدند این کشف می‌تواند به شناسایی مسیرهای جدید در نظریه‌های آینده شکل‌گیری سیارات و مکانیک سماوی کمک کند. همچنین، احتمال وجود قمرهای سنگی کوچک‌تر که تحت گرمایش جزر و مدی کوتوله‌های قهوه‌ای قرار می‌گیرند، می‌تواند محیط‌های مناسبی برای حیات ایجاد کند و پیامدهایی برای جستجوی حیات فرازمینی داشته باشد. منبع: WIRED